ضرورت آزمایش بتن و جوش
ضرورت آزمایش بتن، جوش و میلگرد در پروژههای ساختمانی
برخی از سازندگان ساختمان بر این باورند که انجام آزمایشهای بتن، جوش و میلگرد کاری غیرضروری و صرفاً هزینهای اضافی است. اما اگر تا پایان این مطلب همراه ما باشید، متوجه خواهید شد که این تصور تا چه اندازه خطرناک و اشتباه است.
در هر صنعت تولیدی – بهویژه صنایعی که مستقیماً با جان و سلامت انسانها سروکار دارند – وجود بخش کنترل کیفیت ضروری است. این بخش باید کاملاً مستقل از فرایند تولید عمل کند تا هیچ منفعتطلبی مانع انجام درست کار نشود. همانطور که در صنایع دارویی و غذایی، کنترل کیفی با حساسیت بالا انجام میشود، در صنعت ساختمان نیز این امر باید جایگاه ویژهای داشته باشد.
تا چند سال پیش در ساختوساز کشور، چنین ساختاری چندان جدی گرفته نمیشد و کنترل کیفیت بتن بیشتر جنبهی تشریفاتی داشت. با افزایش ساختوساز شهری و سودآور شدن تولید بتن، کارخانههای زیادی وارد این عرصه شدند؛ اما متأسفانه برخی از آنها فاقد دانش فنی کافی بوده و در نتیجه، بتنهای بیکیفیت با هزینهی پایین تولید کردند. این مسئله باعث شد سازمان نظام مهندسی و وزارت راه و شهرسازی برای نظارت دقیقتر، صدور مجوز آزمایشگاههای مستقل کنترل کیفیت را الزامی کنند.
با این حال، برخی کارخانههای بتن آماده یا کارگاههای اسکلت فلزی هنوز با این موضوع کنار نیامدهاند. بسیاری از آنها بخش کنترل کیفیت دارند، اما این بخش در عمل کارآمد نیست و فاقد کارشناس متخصص است. حتی اگر کارخانهای مجهز به آزمایشگاه باشد، باز هم نمیتوان به تأیید خودش اعتماد کرد، زیرا خودِ کارخانه در این ماجرا ذینفع است.
وقتی با برخی کارفرماها صحبت میشود، معمولاً میگویند: «نیازی به آزمایش نیست، چون کارخانه خودش برگهی تأیید میدهد و شهرداری هم قبول میکند!» این طرز تفکر نهتنها نادرست، بلکه خطرناک است. واقعیت این است که بسیاری از شهرداریها هنوز نظارت تخصصی کافی در این زمینه ندارند و در مواردی نیز مهندسین ناظر به اشتباه به همین برگههای کارخانه اکتفا میکنند.
در حالی که وظیفهی مهندس ناظر کاملاً روشن است: باید بهطور جدی از انجام آزمایشهای معتبر بتن، جوش و میلگرد اطمینان حاصل کند و در صورت مشاهدهی کوتاهی، مانع ادامهی کار شود.
اکنون روی سخن با کارفرمایان و سرمایهگذاران حوزهی ساختوساز است. شما سرمایهی خود را به جای دلالی یا نگهداری در بانک، صرف تولید و ساخت کردهاید؛ این تصمیم قابل احترام است. اما کاهش هزینهها نباید باعث شود از اصول فنی و ایمنی غافل شوید. آزمایش بتن و میلگرد، هزینهی اضافی نیست؛ بلکه بیمهی ساختمان شماست.
برای درک بهتر موضوع، به مثال زیر توجه کنید:
فرض کنید برای یک ساختمان ۷ طبقه مسکونی با ۱۶۰۰ مترمربع زیربنا حدود ۶۰۰ مترمکعب بتن با عیار ۳۵۰ کیلوگرم در هر مترمکعب نیاز است. قیمت هر مترمکعب بتن با این عیار در زمستان ۱۳۹۸ حدود ۲۲۵ هزار تومان بود. حال اگر کارخانهای بهجای عیار ۳۵۰، بتن با عیار ۲۵۰ تحویل دهد (یعنی دو کیسه سیمان کمتر در هر مترمکعب)، فقط با آزمایش مقاومت بتن میتوان این تقلب را کشف کرد. هر کیسه سیمان حدود ۱۵ هزار تومان است، بنابراین این تخلف برای همان ساختمان، حدود ۱۸ میلیون تومان سود نامشروع برای تولیدکننده و در عوض، کاهش جدی مقاومت سازه به همراه دارد.
در نتیجه، آزمایش بتن و میلگرد نه هزینهی اضافه، بلکه تضمین امنیت جان، سرمایه و آیندهی ساکنان ساختمان است.